Jak obliczamy ranking i dlaczego część wyników zmienia się codziennie.
JADE ocenia spółki na podstawie pięciu grup wskaźników. Każda spółka dostaje od 0 do 100 punktów w każdym filarze. Wynik końcowy to ważona suma tych punktów — wagi zależą od wybranego profilu inwestycyjnego.
Część wskaźników — związanych z ceną akcji — aktualizuje się codziennie po zamknięciu rynku. Dane fundamentalne (zyski, bilans, przepływy pieniężne) odświeżają się kwartalnie, gdy spółki publikują raporty.
Scoring jest mechaniczny i oparty wyłącznie na danych publicznych. Nie oceniamy jakości zarządu, strategii ani czynników jakościowych takich jak ESG.
Dlaczego pięć? Jedna liczba — na przykład samo P/E — nie wystarczy. Tania spółka może mieć słabą jakość biznesu. Szybko rosnąca firma może niszczyć kapitał. Wysoka dywidenda może być nie do utrzymania.
Oceniamy, czy spółka jest tania względem swojej branży — nie w sensie absolutnym. Spółka technologiczna z P/E 25 może być okazją, jeśli cały sektor handluje po P/E 40. Ta sama liczba w innym sektorze to może już za drogo.
Każdy wskaźnik jest oceniany percentylowo w obrębie sektora — nie według stałych progów. Im niższy wskaźnik wyceny względem branżowych rówieśników, tym wyższy wynik w tym filarze.
Niska wycena to nie wystarczający powód do inwestycji. ROIC — zwrot z zainwestowanego kapitału — to główny wskaźnik jakości w JADE. Mierzy, jak efektywnie firma zamienia każdą złotówkę lub dolara zainwestowanego kapitału w zysk operacyjny. Wysoki ROIC przy atrakcyjnej wycenie to potencjalna okazja. Niski ROIC przy niskiej wycenie to często pułapka wartości.
Interesuje nas wzrost zdrowy — nie tylko szybki. Firma, która rośnie przez zadłużanie się i niszczy kapitał, dostanie niższy wynik niż firma rosnąca organicznie z wysokim ROIC. ROIC służy jako filtr jakości wzrostu.
Dla spółek wypłacających dywidendę oceniamy zarówno stopę, jak i trwałość wypłat. Wysoka stopa, której firma nie jest w stanie utrzymać, nie zasługuje na wysokie punkty.
Spółki bez dywidendy i bez skupów własnych akcji otrzymują 0 punktów w tym filarze.
Śledzenie, kto kupuje akcje spółki, dostarcza sygnałów pomocniczych — nie decydujących. Insiderzy i aktywistyczni inwestorzy często dysponują pogłębioną wiedzą o kondycji firmy.
Punkt neutralny: 50 pkt (brak sygnałów). Smart Money jest wskaźnikiem pomocniczym — nigdy nie powinien być jedynym powodem decyzji inwestycyjnej.
JADE oferuje trzy profile, które odzwierciedlają różne priorytety inwestycyjne. Możesz wybrać profil odpowiadający Twojemu podejściu — ranking zostanie obliczony z uwzględnieniem odpowiednich wag.
| Filar | VALUE | QUALITY-GROWTH | DIVIDEND |
|---|---|---|---|
| Wycena | 50% | 20% | 20% |
| Jakość | 20% | 30% | 25% |
| Wzrost | 10% | 35% | 5% |
| Dywidenda | 8% | 5% | 40% |
| Smart Money | 12% | 10% | 10% |
| Suma | 100% | 100% | 100% |
Przykład: firma z wysoką jakością i dynamicznym wzrostem, ale wyceniona drogo względem branży, może mieć niższy wynik końcowy w profilu VALUE. Jeśli po korekcie ceny jej wskaźniki wyceny zbliżą się do mediany sektora, firma może awansować w rankingu już po następnym zamknięciu rynku.
Fundamenty spółki — zyski, bilans, przepływy pieniężne — zmieniają się kwartalnie. Cena akcji zmienia się każdego dnia roboczego.
Gdy cena spada, wskaźniki wyceny (P/E, P/B, P/FCF) maleją, a spółka staje się relatywnie tańsza od sektorowych rówieśników. To automatycznie przesuwa jej wynik wyceny w górę. Dlatego po silnych spadkach rynkowych spółki o solidnych fundamentach mogą awansować w rankingach — i odwrotnie: po wzrostach cen ich relatywna atrakcyjność spada.
JADE działa na czterech rynkach: S&P 500 (USA), GPW (Polska), SGX (Singapur) i HKEX (Hongkong). Zakres dostępnych danych różni się między rynkami — wynika to z lokalnych regulacji i standardów raportowania. Tam, gdzie określony wskaźnik jest niedostępny, JADE stosuje możliwie najbardziej porównywalne podejście w ramach tych ograniczeń. Scoring jest zawsze mechaniczny i oparty wyłącznie na danych publicznych.
JADE jest narzędziem edukacyjnym i informacyjnym. Rankingi i wyniki scoringu nie stanowią rekomendacji inwestycyjnej, porady finansowej ani jakiejkolwiek formy doradztwa inwestycyjnego. Każda decyzja inwestycyjna należy wyłącznie do inwestora i powinna być poprzedzona własną, niezależną analizą.